Persoonlijke hulpmiddelen
U bent hier: Home / Documenten / programme-de-politique-generale-2013-2018 / Maatschappelijk welzijn
Document acties

Maatschappelijk welzijn

Context

Sociale steun

Sociale dienst

Huisvesting

Socioculturele ontplooiing

Sociale coördinatie

Context

Alle armoede-indicatoren zijn alarmerend:

  • meer dan 15 % van alle inwoners van ons land en 18,7 % van de kinderen leeft onder de armoedegrens;
  • meer dan 340 000 personen kunnen hun schulden niet afbetalen;
  • meer dan 100 000 gezinnen zitten in een procedure van collectieve schuldenregeling;
  • meer dan 95 000 begunstigden ontvangen een leefloon;
  • meer dan 26 000 personen ontvangen een equivalent leefloon;
  • meer dan 18 000 gezinnen dreigden het voorbije jaar uit hun huis te worden gezet;
  • armoede treft een steeds gevarieerder en jonger publiek;
  • steeds meer personen doen een beroep op het OCMW voor verschillende soorten maatschappelijke hulp.

De OCMW’s doen al veel om de groeiende armoede te bestrijden, maar alleen een gezamenlijke aanpak door alle autoriteiten van het land zal het probleem kunnen oplossen. Het recht op een menswaardig bestaan is namelijk een basisrecht en dit vereist een inzet op alle machtsniveaus.

Dit geldt ook voor Molenbeek. Zo ontvangen ongeveer 4000 personen een leefloon en ongeveer 1300 personen equivalente maatschappelijk hulp. Een derde daarvan zijn jongeren onder de 25 jaar.

Het OCMW helpt ongeveer 11 % van de bevolking, indien we rekening houden met de verschillende soorten sociale steun (financiële steun, maaltijden aan huis, huisvesting in instellingen, voedingspakketten, hulp bij het zoeken naar werk, begeleiding van mensen die geen recht hebben op een werkloosheidsuitkering, enz.).

Terug naar het begin van de pagina

Sociale steun

OCMW’s zijn verplicht om aan iedereen middelen te verschaffen die een menswaardig bestaan mogelijk maken. Deze middelen zijn van uiteenlopende aard, aangezien sociale steun verschillende vormen kan aannemen. In artikel 57 van de organieke wet staat geschreven: “De hulp kan materieel, sociaal, medisch, medisch-sociaal of psychologisch zijn” en artikel 60§3 voegt eraan toe: “Het OCMW verleent materiële hulp in de meest geschikte vorm”.

We geven hieronder wat meer uitleg over twee specifieke vormen van sociale steun: het gezondheidsbeleid van het OCMW van Molenbeek enerzijds en de problematiek van schuldenlast en energie anderzijds.

Gezondheidsbeleid

De autoriteiten van het OCMW wensen de volgende keuzes gedurende de hele legislatuur te behouden, namelijk:

  • de begunstigden van een medische kaart aan een vaste huisarts en apotheker toewijzen, die uit een lijst van het Centrum kunnen worden gekozen (principe van het globaal medisch dossier);
  • de artsen vragen om de goedkoopste geneesmiddelen voor te schrijven, voornamelijk de generische geneesmiddelen, met name via het beheer van een eigen officina en de controle door de raadgevende geneesheer van het OCMW op de naleving van de overeenkomsten met de artsen en via het eventuele verbreken van deze overeenkomsten;
  • samen met de andere grote Brusselse OCMW’s een kwalitatief gezondheidsbeleid uitwerken en de gebruikers van het OCMW bewust blijven maken van hun verantwoordelijkheid (herziening van de lijst van D-geneesmiddelen, de samenwerking en coördinatie met openbare ziekenhuizen).

Om kwaliteitsvolle geneeskunde te stimuleren, werkt het OCMW samen met huisartsen die in de gemeente werkzaam zijn en zal het dus doorgaan met de gezondheidscoördinatie. Centraal bij de keuze van medewerkers staat de beoefening van geneeskunde op basis van een menselijke en persoonlijke relatie met de patiënt waarbij wederzijds vertrouwen belangrijk is en op basis van het bewustzijn van de toegankelijkheidsproblematiek en de culturele aspecten van de gezondheid en ziekte.

Het Centrum schenkt eveneens aandacht aan de integratie van vrouwen van vreemde afkomst en heeft daarom een overeenkomst gesloten met een Centrum voor Gezinsplanning, waar de gynaecologische consultaties bij een vrouwelijke huisarts gebeuren.

Het Centrum wil niet alleen een gespecialiseerde ontvangst en luisterend oor bieden, maar ook psychotherapeutische verzorging en psychosociale behandeling en begeleiding van mentale aandoeningen, en werkt daarom, op basis van een overeenkomst, samen met twee centra die gespecialiseerd zijn in deze behandelingen.

De verschillende initiatieven zullen moeten leiden tot doeltreffender medische zorgen door medische begeleiding op lange termijn. Dit houdt een algemene opvolging van de gezondheid en een beter beheer van de uitgaven in.

Naast dit beleid van de vermindering van de financiële hindernissen voor gezondheidszorg, wenst het OCMW samenwerking te ontwikkelen op het vlak van preventie en gezondheidspromotie vooral met de gemeente (schepen voor maatschappelijk welzijn en gezondheid).

Een hoofddoel van het OCMW is uiteindelijk om zijn positie als volwaardig zorgverstrekker te versterken (bovenop het beheer van het rust- en verzorgingstehuis) met de aankoop van een apotheek die toegankelijk is voor het publiek. Op die manier zal het OCMW beter tegemoet kunnen komen aan de noden van zijn publiek en zijn expertise op medisch-pharmaceutisch gebied kunnen vergroten.

Energie en schuldenlast

Het recht op energie waarborgen is een doelstelling die steeds belangrijker en duidelijker wordt in het Brussels Gewest. De stijging van de energieprijzen en de vrijmaking van de gas- en elektriciteitsmarkt vormen een grote bekommernis bij de bevolking en nog meer voor mensen die in een sociaal en financieel onzekere situatie zitten.

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft via het decreet van 14 december 2006 betreffende de vrijmaking van de markten voor gas en elektriciteit, een aantal verplichtingen ingevoerd voor de openbare diensten die de Brusselse consumenten een kwaliteitsvolle service wil bieden en de meest kwetsbare consumenten wil beschermen. Deze sociale maatregelen zijn de procedures in geval van wanbetaling, het statuut beschermde klant, minimale gegarandeerde leveringen voor elektriciteit en de mogelijkheid voor de OCMW’s om de opheffing te vragen van de vermogensbegrenzer van 1380 watt, uitstel van afsluiting in de winterperiode en afsluiting van de tellers die enkel op basis van een juridische beslissing wordt uitgevoerd.

Het is moeilijk voor de OCMW’s om ervoor te zorgen dat het sociaal tarief ten voordele van de mensen die aan de voorwaarden voldoen, door alle leveranciers correct wordt toegepast. We mogen hierbij ook de begeleiding niet vergeten, want over het algemeen betekenen energieschulden dat er ook nog andere schulden zijn. Overmatige schuldenlast van gezinnen is een echte plaag waarmee het OCMW dagelijks wordt geconfronteerd. Het grote aantal individuele aanvragen dat de dienst Schuldbeheer en -bemiddeling moet behandelen (gemiddeld ongeveer 850 dossiers), vereist grondig maatschappelijk werk en gaat gepaard met een preventief gedeelte, dat zowel collectief als individueel kan worden aangepakt, namelijk door workshops, energiedagen, toegang tot de sociale kruidenier Amphora of budgetbegeleiding.

Preventieworkshops over overmatige schuldenlast werden in het verleden al georganiseerd op initiatief van de dienst Schuldbeheer en -bemiddeling. De bedoeling was om de deelnemers te doen nadenken over het begrip sparen en consumentenkredieten, en hen tegelijk te vragen om kritisch te staan tegenover handelspraktijken en marketingtechnieken (voornamelijk kredieten). Het doelpubliek waren vooral personen waarop artikel 60§7 van toepassing was. In de toekomst zal het publiek betrokken worden bij thematische workshops over water-, gas- en elektriciteitsverbruik, beheer van het huishoudbudget, en voeding en gezondheid. De bedoeling is om de deelnemers te sensibiliseren rond energiebesparing en de impact ervan op het huishoudbudget, respect voor het milieu en de valkuilen van consumentenkredieten.

Omdat er een wachtlijst is van ongeveer 600 hulpaanvragen, worden de dienst Schuldbeheer en -bemiddeling en de cel Energiepreventie verenigd in een enkele dienst, waardoor een betere globale aanpak van de problematiek mogelijk is. De dienst wordt dit jaar versterkt met twee bemiddelaars. Naargelang de vraag zal het Centrum deze dienst, indien nodig, in de loop van het mandaat verder versterken.

Terug naar het begin van de pagina

Sociale dienst

De economische crisis, sociale uitsluiting,… We vallen misschien in herhaling, maar de sociale dienst is en blijft de drijvende kracht achter de strijd tegen bestaansonzekerheid in onze maatschappij en in het bijzonder bij mensen uit onze gemeente. De belangrijkste bezorgdheid van de autoriteiten van het OCMW – zonder daarbij de toenemende hulpaanvragen voor de komende jaren te beoordelen – is om het aanbod van de sociale dienst te handhaven ten opzichte van de aanvragen, en te ijveren voor enerzijds een haalbare werklast voor de medewerkers en anderzijds voor een uitbreiding van het begeleidingsaanbod voor de gebruiker van het OCMW.

Kenmerkend voor het maatschappelijk werk bij het OCMW is dat feitelijke gegevens worden onderzocht. Deze gegevens moeten eveneens worden gekoppeld aan de juridische gegevens van de gebruikers, zoals domicilie, adreswijziging, gezinssamenstelling, Dimona-aangifte – indiensttreding, …, die beschikbaar zijn via de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid (KSZ). Een eerste maatregel die het Centrum heeft genomen om het maatschappelijk werk wat te verlichten, is de oprichting van de afdeling Burgerzaken, die zal belast zijn met het registreren van de administratieve gegevens van de gebruikers.

Het huidig gemiddeld aantal dossiers ligt rond de 100 per maatschappelijk werker voor de zeven teams van de algemene sociale dienst. Dit is een hoog gemiddelde, en daarom is het niet wenselijk dat dit nog lange tijd zo blijft. We stellen vast dat door dit gemiddelde de juridische behandelingstermijn van een steunaanvraag (30 dagen) in veel gevallen wordt overschreden, met niet alleen een laattijdig antwoord tot gevolg voor de gebruikers (verwarring, geweld), maar eveneens sancties, herzieningen, weigering door de POD Maatschappelijke Integratie, enz.

Een ander gevolg van dit gemiddeld aantal dossiers is de verhoging van de psychosociale belasting bij de maatschappelijk werker: soms zijn de omstandigheden moeilijk om te dragen en zijn er regelmatig vergaderingen nodig over de ‘beroepspraktijk’, zodat de maatschappelijk werkers onderling kunnen praten over de manier waarop ze met die moeilijke situaties omgaan. Het is een soort van uitlaatklep die de druk bij hen doet verminderen, waarna ze de sociale dossiers opnieuw dagelijks kunnen opvolgen. Het Centrum blijft waakzaam voor eventuele crisissituaties op dat vlak.

Bij wijze van besluit is het aangewezen om een jaarlijkse verhoging van 3 VTE’s te voorzien voor de behoeften van de sociale dienst.

Terug naar het begin van de pagina

Huisvesting

Zoals reeds vermeld, zijn de OCMW’s verplicht om aan iedereen middelen te verschaffen die een menswaardig bestaan mogelijk maken. In artikel 57 van de organieke wet staat geschreven: “De hulp kan materieel, sociaal, medisch, medisch-sociaal of psychologisch zijn” en artikel 60§3 voegt eraan toe: “Het OCMW verleent materiële hulp in de meest geschikte vorm.”

De materiële hulp kan bijvoorbeeld de vorm aannemen van huisvestingshulp: hulp bij de samenstelling of betaling van de huurwaarborg, tussenkomst in de huurprijs, begeleiding bij de zoektocht naar een woning, toekenning van een installatiepremie voor mensen die hun hoedanigheid van dakloze verliezen, hulp bij het vinden van een nieuwe woning na huisuitzetting, enz. Het recht op een fatsoenlijke woning, dat in de Grondwet staat, is een aspect van het recht op sociale steun.

Het OCMW biedt bovendien verschillende soorten hulp inzake huisvesting en stelt enkele woningen ter beschikking van het doelpubliek via een tijdelijk onderkomen in de Relais, transitwoningen in de Vandenboogaerdestraat 61 of in een appartement voor noodsituaties in de Laekenveldstraat 20. Het OCMW is eveneens actief in de comités die sociale woningen van de gemeente toekennen en het blijft samenwerken met de gemeente in het kader van de strijd tegen huisjesmelkers. Het OCMW zal waakzaam zijn voor illegalen die in ongezonde woningen verblijven.

Tot slot zal het OCMW ook met de gemeente samenwerken in het kader van de oprichting van een uniek loket Huisvesting in Sint-Jans-Molenbeek. Het OCMW zal eveneens instaan voor het sociaal beheer van de solidaire en intergenerationele woningen (8 tot 10 woningen) die door de gemeente worden ontwikkeld, naast dat van de kangoeroewoningen.

Terug naar het begin van de pagina

Socioculturele ontplooiing

Met het nieuwe mandaat zal de dienst Cultuur en Vrije tijd terug worden ingezet in het kader van de voorzieningen van het toekomstig federaal ESF (Europees Sociaal Fonds), dat op sociale activering (2014-2020) zal zijn gericht, en zal de samenwerking met de lokale spelers in het kader van het sociale en culturele beleid opnieuw een boost krijgen.

Aangezien het noodzakelijk is om een intensieve begeleiding aan te bieden aan de sociaal zwakkere en geïsoleerde personen om hun sociale situatie te stabiliseren, is het aangewezen om een sociaal activeringsbeleid te ontwikkelen dat berust op drie pijlers:

  • het creëren van specifieke opleidingen:

- alfabetisering:
De inzet om de taal te leren of beter te beheersen is een belangrijke factor voor het OCMW. Er zou een projectoproep worden gelanceerd door het OCMW om de innoverende projecten voor sociale alfabetisering te ondersteunen.

- de strijd tegen de digitale kloof:
Het OCMW investeert al vele jaren in een beleid dat de digitale kloof kleiner wil maken. Het Centrum doet dit door vijf computerruimtes te beheren in de kantoren van het OCMW en door de oprichting van een computerwinkel in Molenbeek te ondersteunen. In 2013 werd de cel Digitale kloof opgericht. De taak van deze cel is om de computerruimtes van het Centrum te beheren, door de bezetting van de ruimtes te organiseren en te zorgen voor het ICT-materiaal dat ter beschikking staat voor de gebruikers. De cel ondersteunt eveneens de sociale diensten bij het creëren van specifieke sociale begeleiding, inclusief het gebruik van de computer en internet. Zo organiseert ze initiatiecursussen in deze computerlokalen, zodat mensen kunnen leren hoe een computer en internet werken.

  • hulp bij het oplossen van sociale problemen:

- Hulp bij het zoeken naar een woning:
De afdeling Huisvesting ontwerpt modules voor de gebruikers die grote problemen ondervinden om een aangepaste woning te vinden of te behouden;

- De budgettaire kwestie zal worden aangekaart/ondersteund dankzij de nauwere samenwerking tussen de dienst Schuldbeheer- en bemiddeling en de sociale kruidenierszaak Amphora.

  • hulp bij het ouderschap: moeders zullen beter worden ondersteund dankzij het Huis van de kinderen van het OCMW, dat in 2015 de deuren zal openen. Er zullen bijzondere maatregelen worden getroffen voor eenoudergezinnen.

Het OCMW zal eveneens deelnemen aan Molenbeek Culturele Hoofdstad 2014, door middel van vijf projecten die het heeft ontwikkeld of waaraan het heeft meegewerkt. In het kader van de projectoproep die in 2011 door de Federatie Wallonië-Brussel werd gelanceerd, werd de gemeente Sint-Jans-Molenbeek uitgekozen om Culturele Hoofdstad van 2014 te worden. Molenbeek wordt zo de eerste Brusselse gemeente die de titel mag dragen. Elke twee jaar wordt hiermee de culturele levendigheid van een Waalse en Brusselse gemeente in de kijker gezet. De inwoners van Molenbeek, ondersteund door de voornaamste lokale spelers, zullen de hoofdrol spelen in deze editie van 2014. Ons Centrum zal door middel van logistieke steun bijdragen aan de verschillende activiteiten:

  • Molenstart: het OCMW zal deelnemen aan de opening van Molenbeek Culturele Hoofdstad 2014, door een veertigtal studenten ter beschikking te stellen voor de hoofdactiviteit op 25 januari. Tijdens het in beweging brengen van de windmolen 2014, zullen de vier elementen (water, aarde, vuur, lucht) elkaar trapsgewijs kruisen en hun krachten bundelen;
  • het Centrum zal het project over de vier elementen ondersteunen samen met de scholen van Molenbeek;
  • het zal een project steunen met vrouwen die kunnen naaien, waaraan ook een bekende styliste en een modeontwerpster zullen meewerken;
  • het zal, samen met rusthuis Arcadia, een fotoparcours op touw zetten tussen het oude en het nieuwe Molenbeek;
  • tot slot zal het Centrum een traject creëren langs de verschillende soorten woningen in Molenbeek (individueel, collectief, privé, openbaar, enz.).

Terug naar het begin van de pagina

Sociale coördinatie

In Molenbeek bestaat er een uitgebreid en gediversifieerd netwerk van openbare en privédiensten, die als opdracht hebben om, elk op zijn terrein, alle vormen van armoede te bestrijden en te voorzien in mechanismen om uitsluiting te voorkomen.

Om deze acties te coördineren, werden meerdere coördinerende instanties opgezet op initiatief van de verschillende subsidiërende overheden die tegemoet komen aan hun specifieke doelstellingen:

  • sociale plangroepen op het vlak van sociale cohesie;
  • coördinatie OVT voor alles wat betrekking heeft op de opvang van kinderen tijdens hun vrije tijd;
  • coördinatiegroepen op het vlak van socioprofessionele inschakeling in het kader van de Mission Locale.

In het kader van artikel 62 van de wet van 8/07/1976, wenst het OCMW een sociale coördinatie op poten te zetten die complementair zal zijn aan de andere coördinatieorganen die actief zijn op het grondgebied van de gemeente.

De actiedomeinen die deze coördinatie beoogt zijn:

  • socio-sanitaire sector met de artsen en apothekers van Molenbeek;
  • sector van de alfabetisering;
  • sector van de voedselhulp;
  • sector individuele sociale steun.

De voornaamste doelstelling van deze sociale coördinatie is om bij te dragen aan de wederzijdse erkenning van de diensten die actief zijn in de vermelde gebieden en aan de ontwikkeling van een netwerk van samenwerking tussen deze verschillende diensten, het aanmoedigen van synergieën tussen de partijen en de ontwikkeling van vernieuwende projecten.

Terug naar het begin van de pagina

© OCMW van Sint-Jans-Molenbeek - Alphonse Vandenpeereboomstraat 14 - 1080 Brussel
Tel.: 02/412.53.11 - E-mail: cpas.ocmw.1080@molenbeek.irisnet.be

Created and hosted by CIBG - Disclaimer